| چه دبیره ای برای پارسی بهتر است؟ |
| بنیادگزار |
پیام |
palayesh

پستها: 1
گروه: هموندان
آغاز هموندی: شنبه 19 خرداد 1386
نِهش:
برونرج
آوازه:
|
|
چه دبیره ای برای پارسی بهتر است؟
با درود
بنده پیشتر این نوشتار را در پایین یک جستار تارنما نوشته بودم و آن را دوباره در اینجا می آورم تا دربارهی گزینش دبیره برای پارسی گفتمانی داشته باشیم. یک همه پرسی هم در این باره گذاشته شده.
---------------------------------------------------------------
نخست با سپاس از نوشتارهای سودمندتان که به راستی مایه ی دانش اندوزی من و بسیاری چون من شده است. و انگیزه ایست برای پارسی نویسی! به دید من ساختار آوایی پارسی بسیار توانگر است و مانندی ندارد. من با مردمان بسیاری از سرزمین های گوناگون سخن گفته ام ولی هیچ کدام همه ی واک های پارسی را با هم ندارند. برای نمونه بر زبان آوردن هم خوان غ برای بسیاری مانند چینیان و هندی ها شدنی نیست. یا خ و غ برای انگلیسی ها یا ر برای فرانسوی ها یا گ،پ،چ و ژ برای تازی ها و ژ برای بسیاری شدنی نیست. زیرا ساختار آوایی زبان های آن ها این آوا ها را در خود ندارد. هر پارسی گویی از کودکی با این سداها آشنا می شود و همان است که می بینیم، پارسی گویانی که آهنگ یادگیری زبان های دیگر را می کنند در کوتاه زمانی به شایستگی از آوا های آن زبان الگو برداری می کنند و آن ها را بر زبان می آورند.
خب! تا اینجای کار دریافتیم که پارسی ساختار آوایی توانمندی دارد. ولی آیا به راستی الفبای کنونی گنجایش و توانایی برآوردن همه ی نیاز های نوشتاری این زبان را داراست؟ تا اندازه ای شاید، ولی نه به گونه ی بسنده. راستش دبیره ی پارسی-تازی برتری های ویژه ی خودش را دارد. برای نمونه نوشتن آن بسیار تند است. ولی به شَوَند نبود واکه ها در نوشتار، خواندن آن برای نوآموزان و بیگانگان و گاهی مردمان دانش اندوخته دشوار می نماید.
گروهی به کار بردن دبیره ی لاتین را پاسخ گوی نیاز های پارسی می دانند. گروهی نیز کاربرد دین دبیره اوستایی را بهترین راه می دانند. برخی نیز انجام یک سری دگرش ها در الفبای کنونی را کار ساز می دانند. آنهایی که دبیره ی لاتین را پیشنهاد می کنند انگیزه های خودشان را دارند. برای نمونه می گویند الفبای لاتین در کشورهای بسیاری به کار می رود و دگرش به آن مایه ی جهانی شدن زبان می شود و با فنآوریهای نو نیز هم راستاست. این نگرش تا اندازه ای درست است ولی سخن سنجان هم بی کار ننشسته و با فرنود آوری این کار را مایه ی ویرانی زبان می دانند. از خود بیگانگی، ناتوانی بازخوانی نسک های گذشتگان و کند بودن الفبای لاتین از آن دسته خرده هایی است که این گروه بر به کارگیری دبیره ی لاتین می گیرند. که هر یک به اندازه ای به جاست.
از سویی دیگر، گروهی دین دبیره را کلید بازگشایی نارسایی های الفبای کنونی می دانند و نیک نژادی و گوهرمندی دین دبیره را انگیزه ای برای رخت بستن به این دبیره ی کهن می دانند. هر چند دسته ای این دبیره را باستانی می خوانند و آن را درخور زندگی رایانه ای و دوران کیهان پیمایی نمی دانند. پاسخ هر دسته تا اندازهای بازگوی راستی است.
برخی نیز سامان بخشی به دبیره ی کنونی را راهگشا می دانند و نمی خواهند پا را از این فراتر گذارند چون به دشواریهای دگرش دبیره می اندیشند. این دسته نیز تا اندازه ای درست می گویند و تا اندازه ای نادرست چرا که برخی گرفتاری های دبیرهی تازی مانند نداشتن واکه ها بنیادی است و سامان بخشی آن راه به جایی نمی برد.
اکنون پرسش اینجاست که پس چه کنیم؟! هنوز پاسخ سر راستی برای آن پیدا نشده است و این کهتر هم در اندازه ی آن نیست که یکی را بر دیگری برتری دهد. ولی چون روز روشن است که نبایست بی کار نشست و باید دست به کار شد. ولی پیش از آغاز به کار باید این را در نگر داشت که دست یازیدن به هر کاری در زمینه ی دگرش دبیره ی پارسی به پژوهش فراوان و از پیشاندیشی شایسته نیاز دارد. به دید بنده شاید بد نباشد که زبان شناسان و اندیشگران یک دبیره ی شایسته،تند و زیبا را برای پارسی از نو بسازند! شاید این کار دشوار به نگر آید ولی باید کار را آغازید.می توان از ویژگیهای خوب و برجسته همه ی دبیره های باشنده در گیتی سود جست و یک دبیرهی یکتا و بی مانند ساخت که درخور پارسیِ مان باشد! هر چند این کار به سرمایه ی بسیار نیاز دارد و در ایران کنونی ناشدنی می نماید. ولی چشمداشت پارسی دوستان از دانشمندان و استادان اندیشگر زبان پارسی در درون و بیرون کشور آن است که دست به کار شوند.
پیروز باشید
واپسین ویرایش درجمعه 23 شهريور 1386، تسوک 18:47 به دستِ palayesh.
|
|
| جمعه 23 شهريور 1386، تسوک 18:40 |
|
 |
aazaad

پستها: 1
گروه: هموندان
آغاز هموندی: شنبه 26 آبان 1386
نِهش:
برونرج
آوازه:
|
|
RE: چه دبیره ای برای پارسی بهتر است؟
درود
به دور از همه خشک نگری ها و یک سویه اندیشی ها پیراهن کنونی گفتار زبان پارسی بر پیکر آن کوتاه می نماید. باید کاری آغازید و دل به پیکاری سترگ سپرد تا در درازنای زمان و چه بسا در ده ها سال پیش رو پیروز شد. نباید از اندیشه دور داشت که ما در سده های گذشته بسیار فرسوده گشته ایم و دشمنان و بی خردان دوست نما بسیار زیادند. آنقدر که گاه وقتی نگاه میکنی نا امیدی دلت را می فشارد. اما باید سخت بود و با دانایی هر چه بیشتر از کمترین داشته ها بهره جست تا تا پله به پله و سنگر به سنگر باز سازیم آنچه را که به ناروا از ما نابود ساختند. باید به این اندیشید که سه کشور ایران افغانستان و تاجیکستان تنها پارسی زبانان هستند و ما نه تنها باید در اندیشه بهینه کردن دبیره پارسی باشیم که بایستی در اندیشه ای ژرفتر به استوار کردن پیوندهای فرهنگی بین این کشورها همت گماریم. باز بایست راست اندیشید و از پندارهای وهم آلود دوری کرد که اگر پنداری بر پیوستگی این خواسته و رودررویی با هر باور دینی پیش آید بی گمان آنچه فدا خواهد شد نهال کوچک دبیره نوین است. دیگر اندیشناکی مان باید از سرنوشت زبان پارسی باشد. آیا به راستی کدام دبیره زخمهای پیکر زخمی و دردمند زبان پارسی را مرهم خواهد بود و کدام دبیره نیشتر دیگری بر تن او؟ اما یک چیز برای من بسیار رو شن است، ما راست می گوییم و این برترین جنگ افزار ماست. پارسی توانمند و زیباست و دبیره کنونی نارسا. پس ما می توانیم پیروز شویم. دیگر چیزی که بر من روشن می نماید کنار گذاشتن دبیره کنونی است که پایه و نخست خشت دردمندی زبان پارسی بوده و هست. دبیره لاتین نیز چه بسا نیش و نوش به هم آمیخته باشد. آنچه من تا کنون شنیده ام هر یک از راه های پیش رو کاستی ها و توانمندی های ویژه ی خود را دارد. اگر چنین باشد بی گمان می توان آمیغی از همه آنها را برگزید.
دبیره ای نو با شالوده دین دبیره (با دگرش هایی که آن را ساده تر کند، چه در نوشتار و چه در شمارگان واج ها و .... ) با از چپ به راست نویسی دبیره لاتین تا در سازگاری با دنیای نوین رایانه ای توانمند باشد و با این اندیشناکی که برای برادران افغان نیز همه آواها و واج ها را در بر داشته باشد. چه اگر راهی را برگزینیم دیر نپاید که افغان ها نیز با ما شوند (اگر امروز آنها از ما زودتر در کار نشوند).
پیروز باشید و سربلند
واپسین ویرایش درچهارشنبه 20 خرداد 1388، تسوک 13:00 به دستِ aazaad.
|
|
| شنبه 26 آبان 1386، تسوک 22:46 |
|
 |
هارپاگ
کِهتر

پستها: 16
گروه: هموندان
آغاز هموندی: شنبه 23 شهريور 1387
نِهش:
برونرج
آوازه:
|
|
RE: چه دبیره ای برای پارسی بهتر است؟
درود
یکی از بزرگترین آسیب هایی که به زبان و فرهنگ ایرانیان زده شده است دگرگون کردن دبیره زبان آنهاست. چراکه با در پیش گرفتن شیوه نگارش تازیان زبانمان نیز به ناچار به زبان تازیان نزدیک تر شد و هر چه بیشتر نادانان دانا نما بیشتر توانستند نوشتارهای تازی را بخوانند بیشتر واژگان و ساختارهای زبان تازی به زبان زیبای پارسی چسبانده شد. بدبختانه این دبیره بیگانه و آسیب رسان چنان در فرهنگ ایرانیان رخنه کرده است که هنر خوشنویسی به این دبیره بسیار خواهان دارد. شاید با جایگزینی دبیره دیرینه اوستایی بتوان باگذشت زمان هم به یک دبیره پویا و زنده دست یافت و هم از ویرانی بیش از پیش زبان ایرانی بدست تازی پرستان و خودباختگان جلوگیری نمود.
|
|
| سه شنبه 16 مهر 1387، تسوک 14:49 |
|
 |
fartaab

پستها: 4
گروه: هموندان
آغاز هموندی: سه شنبه 7 آبان 1387
نِهش:
برونرج
آوازه:
|
|
RE: چه دبیره ای برای پارسی بهتر است؟
In kucak dâneste dabire-ye lâtin râ dar in jâ barâye neveštan be zabân-e pârsi-ye sare be kâr migiram, tâ nešân daham ke bâ dabire-ye lâtin behtar mitavân az zabân-e pârsi bahre gereft, cerâ ke ânhame dastur-e kâr barâye neveštan be dabire-ye tâzi digar dast-o-pâyam râ nemigirad va hattâ dast be kâr-e neveštan-e yek vâženâme-ye pârsi be âlmâni zadeam va dar ân har vâže-ye bigâne be barâbar-e pârsiyaš nevešte mišavad mânand-e vâže-ye tâzi-ye "âbâ'" ke dar pârsi "niyâkân" gofte mišavad ke dar zabân-e âlmâni cam-e ân "Väter", "Ahnen" mišavad. Banâbar in bâ yek tir do nešân zadeam, ham be dabire-ye lâtin ke emruze biš az har dabire'i dar sartâsar-e giti az su-ye irâniyân va pârsi zabânân be kâr borde mišavad zamâni ke ânhâ dar târnamâ cizi minevisand va yâ mixânand va ham cam-e dorost-e vâžegân-e pârsi râ miâmuzand ke vâžegân-e tâzi sadhâ sâl ast jâ-ye por arzeš-e ânhâ râ robudeand. Har bâr ke neveštâri ra az âlmâni be pârsi targuye mikonam saxt bar ânam ke az vâžegân-e bigâne bahre nagiram va dar injâ az farhang-e vâžegân-e paarsimaan barâbarhâ-ye ânhâ râ be kâr migiram vali dar kamânakhâ vâžehâ-ye bigâne râ ham miâvaram tâ pârsi zabânân va dustdârân-e in zabân bâ camhâ-ye pârsi âšenâ šavand.
Candi piš neveštâri xândam ke dar ân soxan az degaridan-e dabire dar Tâjikestân bud, tâjikihâ guyâ bar sar-e in andiše mândeand ke dabire-ye niyâkân-e xod râ dobâre zende konand va in dabire šurbaxtâne cizi joz dabire-ye konuni-ye mâ irâniyân nemibâšad ke talâš dârim xod râ az ân berahânim. Pâre'i az tâjikiyân vali be dabire-ye sirilik-e rusi bâvar dârand va hame-ye talâšešân dar in ast ke zabân-e xod râ be in dabire benevisand. Ângâh in porseš barâye man piš miâyad ke cerâ ânhâ talâš va kušeš-e xod râ bar in nemigomârand be dabire-ye lâtin benevisand tâ man ham az neveštârhâ-ye ânhâ bahre begiram, con sirilik nemidânam badbaxtâne nemitavânm dar târnamâhâ-ye tâjikan jostârhâ va neveštârhâ râ bexânam va cizi joz âh kešidan va raftan az târnamâ bahream nemišavad.
Soxan kutâh konam, be bâvar-e man dabire-ye lâtin mitavânad pâsoxgu-ye niyâz-e mâ va âyandegân bâšad. Cerâ ke giti ru be pišraft ast, dabire'i ke niyâkân-e mâ az ân bahre migereftand xod az sumeriyân bardâst kardand va âsântarin dabire-ye mixi râ padid âvardan. Dar dourân sâsâniyân az dabire'i digar bahre gerefte mišod ke agar emruze bexâhim dobâre ân râ zende konim gomân nemikonam ke jâ-ye xod râ peydâ konad cerâ ke emruze šomâr-e gazâfi bâ dabire-ye lâtin âšenâst va az ân barâye neveštan bahre migirad. Behtar ast be jelou beravim tâ be pas. Behtar ast hame-ye talâš bar bekâgiri az dabire-ye persik (hamin dabire ke bâ ân minegâram) bâšad tâ padid âvardan-e dabire'i ke šâyad hargez jâ-ye xod râ bâz nakonad.
Idun bâd
pârsi râ pâs bedârim
واپسین ویرایش درسه شنبه 7 آبان 1387، تسوک 13:41 به دستِ fartaab.
|
|
| سه شنبه 7 آبان 1387، تسوک 13:37 |
|
 |
alfarshchi
تازهکار

پستها: 7
گروه: هموندان
آغاز هموندی: سه شنبه 8 دي 1388
نِهش:
برونرج
آوازه:
|
|
RE: چه دبیره ای برای پارسی بهتر است؟
به نام خدا
به چند نکته توجه کنید:
1-دبیره های فارسی باستان و پهلوی و ... همه از آرامی سر چشمه گرفته است و الفبای فارسی کنونی نیز این گونه است.
2-الفبای فارسی تازی حاصل تلاش بسیار ایرانی ها نیز هست و در بالندگی آن نقش به سزایی داشته اند.
3-این دبیره برنده ی فرهنگ و تاریخ ماست و در درازای زمان پس از اسلام تمدن ما را در خویش بر نگاشته است.
4-الفبای فارسی با عربی هنبازی ها(اشتراکات) بسیاری دارد و دبیره ی قرآن و نوشته های دینی ما است.
5-هم اکنون که الفبای لاتین به کشور ما تاخته با لرزش الفبای کنونی ما،این دبیره به کلی فرو ریخته و با دبیره ی لاتین که آن را بی شرمانه فارگیلیسی می نامند جای گزین خواهد شد.
پس تنها این الفبا زبان شیرین پارسی را می زیبد و بر ما نگه داری آن مانند خود پارسی وا داشته است.
|
|
| جمعه 2 بهمن 1388، تسوک 15:17 |
|
 |
arash.rm23

پستها: 1
گروه: هموندان
آغاز هموندی: يكشنبه 27 تير 1389
نِهش:
برونرج
آوازه:
|
|
RE: چه دبیره ای برای پارسی بهتر است؟
درود
چرا از به کار بردن واژه ها و دبیره ی پارسی خرسند نباشیم؟
زبان و دبیره ای که سراینده های بزرگی مانند فردوسی را زبانزد و جاودانه کرده...
آیا مایه ی شرمساری است یا سربلندی؟
(ولی باید یه کوچولو درستش کنیم تا بدون نقص بشه!
ایرانی می تواند!!!)
|
|
| جمعه 1 مرداد 1389، تسوک 20:23 |
|
 |